Socjologia - Socjologia pracy - zagadnienia

1. SCHARAKTERYZOWAĆ PRZEDMIOT, ZAKRES I FUNKCJE SOCJOLOGII PRACY.
SOCJOLOGIA- jest jedną z nauk społecznych. Opisuje i wyjaśnia społeczne uwarunkowania i skutki społecznej działalności ludzi oraz stosunki społeczne miedzy zbiorowosciami i grupami społecznymi oraz wewnątrz nich:
- konflikty
- walkę
- współpracę
- współdziałanie
SOCJOLOGIA - nauka badająca początki i rozwój społeczeństw , procesy i zjawiska społeczne oraz prawa rządzące instytucjami społecznymi i społeczną działalnością człowieka.(wykład)
SOCJOLOGIA PRACY( POJECIE )- jest jednym z działów socjologii, specyficznym, zajmującym się opisem i wyjaśnianiem zachowań społecznych ludzi w procesie pracy , podczas produkcji dóbr i usług.
SOCJOLOGIA PRACY ( PRZEDMIOT )- w szerszym tego słowa znaczeniu , zwiera socjologie przemysłu i obejmuje takie zakresy badań jak:
a) społeczne uwarunkowania , motywy i skutki pracy w ogóle
b) zakład pracy jako system społeczny, tzn. system grup i stosunków społecznych
c) konflikty społeczne i zjawiska dezorganizujące zakład pracy i ich przezwyciężanie
d) zakład pracy jako złożona cześć skaldowi życia ogólnospołecznego , będąca systemem na przykład społeczności lokalnej czy badanej branży.
SOCJOLOGIA PRACY - w węższym znaczeniu określana jest jako dział socjologii , który zajmuje się praca jako procesem społecznym , wpływem warunków społecznych na motywy , przebieg, intensywność i wyniki pracy społeczeństwa oraz badaniem skutków , jakie praca wywołuje w strukturze , działania oraz rozwoju szerszych i węższych zbiorowości.
SOCJ. PRAC.- bada przede wszystkim zakład pracy jako miejsce, w którym procesowi pracy towarzysza rozmaite zjawiska społeczne.
ZATEM JEJ ZNAJOMOSC i STOSOWANIE WYNIKOW JEJ BADAN może pozwolić na lepsze rozwiązywanie problemów związanych z gospodarka zasobami ludzkimi - ale nie tylko.
FUNKCJE SOCJOLOGII PRACY:
a) poznawcza ( informacyjna )- prowadzenie badania aby poznać rzeczywistość, bada stan życia społecznego
b) wychowawcza - stosunki miedzy grupami , co dzieje się w zakładzie , społeczeństwie , pokazywanie norm, informacje wpływają na nasze zachowania
c) inżynierii społecznej- wpływanie na nasze działania ( np. strajk ) , działanie posłuszne wedle woli osoby , która stosuje odpowiednie działania
FUNKCJE BADAN SOCJOLOGII PRACY:
1) poznawcza :
- opisowa , jaki stan rzeczywistości, stan istniejący
- wyjaśniająca, dlaczego mamy konflikty, dlaczego przyczyny, dlaczego produkcja spadla ( względy społeczne ) skutki konfliktów( negatywne i pozytywne)
2) praktyczna ( badawcza ) :
- diagnoza, jaki stan
- prognostyczna, co będzie w przyszłości
- socjotechniczna, wpływanie na działania społeczne , podpowiadanie
- humanistyczna ( wychowawcza ) 2. CZYM JEST PRACA W UJĘCIU SOCJOLOGICZNYM?
Używając określenia " praca" , należy pamiętać , ze jest to nazwa wieloznaczna , używana w języku potocznym i w nauce w rożnych znaczeniach:
- fizyki
- biologii
- prakseologii
- ekonomii
PRACA W UJECIU SOCJOLOGII - to każda celowa czynność społecznie użyteczna lub społecznie doniosła, zapewniająca określona pozycje w społeczeństwie. Oznacza to, ze nie każda czynność jest praca w znaczeniu socjologicznym, chociażby pociągała za sobą znaczny wysiłek fizyczny. Pozycja społeczna to miejsce jakie każdy z nas zajmuje w strukturze społecznej.
SOCJOLOGOWIE analizują prace, zwracając uwagę na następujące momenty:
- jako czynność społeczna - praca jest czynnością społeczna, tzn. jej przygotowanie ( ustalenie celów, środków i metod wykonywania) oraz jej tok realizacji, chociażby nawet dotyczyły skrajnie indywidualnych potrzeb jednostki , wywierają wpływ na dążenia, postawy interesy grup do których jednostka należy.
- Jako zaspokajanie potrzeb- jest prowadzona w celu ich zaspokajania ( biologicznych, ekonom., kulturalnych )lecz potrzeby te określane są przez strukturę i kulturę grup do których jednostka należy
- Jako wyznaczona struktura grupy- zarówno środki realizacji celów pracy , jak i metody posługiwania się nimi , niezależnie od rodzaju potrzeb jakie maja zaspokoić , są wyznaczone przez strukturę i kulturę grup do których jednostka należy
- Jako wymóg współpracy- niezbędna do realizacji większości wykonywanych zadań jest współpraca wielu jednostek i grup rozproszonych w czasie i przestrzeni - planowa współpraca, koordynacja wysiłków i kierowania przebiegiem ich czynności. 3. CZYM JEST METODA A CZYM NARZĘDZIE BADAWCZE, ORAZ JAKIE WYRÓŻNIA SIĘ ETAPY POSTĘPOWANIA BADAWCZEGO?
METODY BADAN:
Do najczęściej stosowanych metod badania socjologii pracy zaliczamy:
- obserwacje
- wywiad
- ankietę
- pomiar socjometryczny
- testy
- metody mieszane i pośrednie
ETAPY POSTEPOWANIA BADAWCZEGO:
Socjologia pracy opiera się na badaniach typu socjopsychologicznego. Badania tego typy są procesem złożonym, na który skalda się wiele czynności badawczych. NAJOGOLNIEJ MOŻNA WYROZNIC W NICH TAKIE ETAPY POSTEP. BADAWCZ.:
1. POSTAWIENIE PROBLEMU BADAWCZEGO
Postawienie problemu , tzn. dokładne określenie tego, co badać, za pomocą jakich wskaźników je opisywać. Zasada organizująca postępowanie badawcze są cele i zadania zakładu pracy, któremu badania maja służyć.
2. SFORMULOWANIE HIPOTEZ ( roboczych )
Związanych z przyjętym problemem, tzn. sformułowanie żądań , których prawdziwość chcemy zweryfikować lub żądań , w których chcemy uzyskać odpowiedz na pytanie o istniejące związki i zależności miedzy badanymi zjawiskami , wskazanie przewidywanego syst. Zależności i pytań.
3. GROMADZENIE I OPRACOWYWANIE INFORMACJI
Określenie sposobu gromadzenia i opracowania interesujących informacji z punktu widzenia problemu badawczego i rozstrzygniecie przyjętych hipotez, czyli wybór metody i przygotowanie narzędzi badawczych.
DOKONCZ METODA A NARZEDZIE!!!!!!!!
4. JAKIE WYRÓŻNIA SIĘ METODY BADAŃ W SOCJOLOGII PRACY? SCHARAKTERYZOWAĆ OBSERWACJE JAKO METODĘ BADŃ.
WYROZNIAMY METODY:
I OBSERWACJE
II WYWIAD
III ANKIETE
IV POMIAR SOCJOMETRYCZNY
V TESTY
VI MIESZANE I POSREDNIE
AD. I - OBSERWACJA- zalicza się pozornie do metod powszechnie stosowanych , ponieważ większość z nas uważa, ze ma określoną wiedze o zakładzie pracy zdobyta w rezultacie codziennych obserwacji funkcjonowania rozmaitych firm. Z naukowego punktu widzenia, obserw. Takie są jednak tylko postrzeganiem, które odróżniają się od obserwacji jako metody badawczej. Postrzeganie polega bowiem na uchwyceniu zmysłami faktów jakby niechcący. Receptory człowieka działają bez względu na jego wole, a nawet wbrew woli, chłonąc wiele implulsow pochodzących z otaczającej rzeczywistości. Postrzeganie staje się obserwacja dopiero wtedy , gdy wpatrujemy się ,aby dać odpowiedz na z góry postawione pytanie.
OBSERWACJA JEST POSTRZEGANIEM CELOWYM, UKIERUNKOWANYM I ZAMIERZONYM ORAZ SYSTEMATYCZNIE PROWADZONYM.- w rezultacie jest to metoda bardzo żmudna, czaso - i pracochłonna. 5. SCHARAKTERYZOWAĆ WYWIAD, ANKIETĘ I POMIAR SOCJOMETRYCZNY. WYWIAD - to metoda polegająca na przeprowadzeniu rozmowy z wybranym respondentem , w toku której próbuje się uzyskać jego odpowiedz na pewien zestaw pytań.
WYWIAD JEST JEDNA Z NAJBARDZIEJ ELASTYCZNYCH I WNIKLIWYCH METOD BADAWCZYCH , POZWALAJACYCH SZYBKO SIEGNAC W PRZESZLOSC I ODTWORZYC SUBIEKTYWNA STRONE ZYCIA LUDZKIEGO.
ZALETY:
- daje możliwość obserwowania respondenta w jego reakcjach na zadane pytanie
- pozwala określić motywy, potrzeby, aspiracje pracowników
ANKIETA - jest swoista , sformalizowana, pisemna forma wywiadu . Od wywiadu ankietę rożni tylko to , ze odpowiedzi na postawione pytania sam badany rejestruje. Ankieta należy współcześnie do najczęściej używanych i nadużywanych technik badawczych.
ZALETY:
- szybkie tempo gromadzenia danych
- możliwość zebrania danych niedostępnych innymi technikami oraz zapewnienie anonimowości respondenta
WADY:
- w każdej zbiorowości istnieje spory odsetek osób nie będących w stanie należycie wypełnić ankiety, przy czym im ankieta jest trudniejsza , tym odsetek ten wzrasta
WYWIAD I ANKIETA S.A. METODAMI POZWALAJACYMI NA ODZWIERCIEDLENIE OBIEKTYWNYCH STANOW SPOLECZNYCH W SPOSÓB SUBIEKTYWNY. POMIAR SOCJOMETRYCZNY- ( zwany również testem socjometrycznym ) jest metoda pozwalająca na stosunkowo szybki poznanie wzajemnych oddziaływań zachodzących miedzy poszczególnymi członkami załogi w małych grupach pracowniczych , na przykład brygadach, sekcjach. Technika szczególnie przydatna w polityce kadrowej , jeśli chcemy kształtować zespoły pracownicze, w których szczególna role odgrywają postawy współpracy i współdziałania. Pomiar socj. Pozwala określić:
- zachowania i upodobania członków grupy
- zdolność grupy do realizacji zadań
- strukturę społeczna grupy
- zmiany ilościowe w niej zachodzące
- rysujące się w grupie podziały
- przedstawia indywidualne pozycje poszczególnych członków grupy
- ułatwia wskazanie przywódców oraz członków grupy nieakceptowanych
SAMO NARZEDZIE POMIARU SOCJOM. JEST STOSUNKOWO PROSTE - ZLOZONA I TRUDNA JEST NATOMIAST ANALIZA TESTOW SOCJOMETRYCZNYCH.
POMIAR SOCJOMETRYCZNY TO TECHNIKA POZWALAJACA NA STOSUNKOWO DOBRE POZNANIE NIEKTÓRYCH POSTAW CZLONKOW ZALOGI , ISTOTNYCH Z PUNKTU WIDZENIA PRACY KADROWEJ.
6. CZYM JEST I Z JAKICH ELEMENTÓW SKADA SIĘ SYSTEM SPOŁECZNY ZAKŁADU PRACY? SYSTEM SPOLECZNY ZAKLADU PRACY TO UKLAD JEDNOSTEK I GRUP REALIZUJACYCH ZA POMOCA OKRESLONYCH SRODKOW ISTOTNE CELE EKONOMICZNO- SPOLECZNE NA GRUNCIE MNIEJ LUB BARDZIEJ TRWALEGO LADU ORGANIZACYJNEGO , WZAJEMNYCH STOSUNKOW I ZASAD POSTEPOWANIA.
POSTAWOWE ELEMENTY SYST. SPOL. ZAKL. PRACY:
a) cele i zadania ( gospodarcze i społeczne ) zakładu pracy
b) ludzie i środki za pomocą których realizują te cele
c) pozycje i cechy społeczno- zawodowe
d) organizacja społeczna , która dynamizuje system spol. Zakl. Pracy wrz. z jego element.
e) Właściwa sobie struktura wartości
f) Zdolność adaptacyjna do środowiska 7. JAKIE FUNKCJE REALIZUJE ZAKŁAD PRACY JAKO SYSTEM SPOŁECZNY? KAŻDY SYST. SPOL. PELNI SWOISTE WLASNE FUNKCJE , KTÓRE JEDNAK NIE MOGĄ PRZESZKADAZC W PELNIENIU FUNKCJI PRZEZ POSZCZEGOLNE JEGO ELEMENTY. MOŻNA WYROZNIC CO NAJMNIEJ 3 ZASADNICZE FUNKCJE SYST. SPOLECZNYCH :
a) integracyjna - wyraża się w akceptacji określonych wartości w systemie które zbliżają ludzi do siebie, tworzą podsystemy powstawania instytucji, organizacji różnych zbiorowości społecznych.
b) Inspiracyjna - podkreśla, że uznane przez ludzi wartości powodują skłonności do określonych sposobów myślenia, postaw i zachowań
c) Zabezpieczająca - wiąże się z zapewnieniem istnienia i działania systemu społecznego, ochroną funkcjonujących w nim wartości
Jednym z przykładów systemu społecznego w którym wykonywane są różne działania ludzi jest zakład pracy, rozumiany jako wyodrębniona jednostka org., która zatrudnia pracowników i funkcjonuje na zasadach określających jej powstanie i działanie. 8. CO SKŁADA SIĘ NA ORGANIZACJĘ FORMALNĄ I NIEFORMALNĄ ZAKŁADU PRACY?
Organizacja formalna to działanie załogi zachowania się poszczególnych pracowników wyznaczone przez normy prawne.
Organizacja społeczna sytemu społecznego zakładu pracy jest zespołem funkcjonujących w zakładzie stosunków społecznych między pracownikami, wynikających z podziały pracy, różnic zawodowych, demograficznych i psychospołecznych ludzi.
Organizacja formalna jest wyznaczona w dużej mierze przez odpowiednie przepisy, to - działanie załogi i zachowanie się poszczególnych pracowników wyznaczone przez odpowiednie normy prawne. Wyraża pewien idealny i schematyczny model zachowania pracowników. Obojętne są natomiast cechy osobowości pracowników, powiązania rodzinne, towarzyskie i wygląd zewnętrzny. Na organizację formalną składają się :
- przepisy zewnętrzne - czyli przepisy prawne regulowane przez państwo, ustawy, konstytucja, także zarządzenie organów założycielskich. Normy te powinny być spójne i koherentne. Nierzadko wiele z tych przepisów jest chaotycznych i pogmatwanych i utrudniają sprawne funkcjonowanie zakładu pracy. Konieczne jest więc ciągłe ich porządkowanie.
- Przepisy wewnętrzne - wydawane przez dyrekcję, samorząd załogi, radę nadzorczą. Zachowania pracowników regulują statut firmy, regulamin pracy, wewnętrzne przepisy bhp itp. Powinny być spójne i uporządkowane. Powinny jasno wyznaczać dopuszczalne i niedopuszczalne zachowania członków załogi. Zespół tych norm powinien wyznaczać wzór społeczny pracownika. Te normy mają często także charakter nieformalny - w postaci swoistego kodeksy postępowania pracowników.
Organizacja nieformalna - powstają na podstawie norm nieformalnych. Mimo że nie znajdują odzwierciedlenia w przepisach, często są niezwykle trwałe i istotnie wpływają na atmosferę pracy, na kształtowanie się stosunku pracowników do pracy, zadowolenie i wydajność. Na ich bazie powstają więzi koleżeństwa, sympatii, wspólnych zainteresowań i interesów. Skracają kanały komunikacji. Ich istnienie wynika z natury człowieka (osobowość, symatie, nawyki). Mają wpływ zarówno pozytywny - lepsza wydajność i rozwiązywanie problemów, ale także negatywny - mogą prowadzić do spadku wydajności, do zawiązywania się grup dbających o swoje interesy, a nawet klik i szajek przestępczych. 9. CZYM JEST WZÓR SPOŁECZNO-ZAWODOWY I JAKIE SĄ JEGO RODZAJE?
WZOR SPOLECZNO-ZAWODOWY PRACOWNIKA OKRESLA ZESPOL NORM I WARTOSCI , KTÓRE POWINIEN WYKAZYWAC I ZACHOWAN , KTÓRE POWINIEN REALIZOWAC CZLONEK ZALOGI DANEGO ZAKLADU PRACY.
MOŻNA WYRROZNIC NAST. WZORY SPOL-ZAWOD. PRACOWNIKA:
1) WZOR PRZECIETNEGO CZLONKA ZALOGI- który określa minimum tych wartości jakie pracownik powinien posiadać i minimum tych działań które powinien lub może realizować w zakładzie. Członek załogi spełniający minimum wymogów stawianych mu przez wzór przeciętny nie zwraca na siebie uwagi ani dodatniej ani ujemnej.
2) WZOR IDEALNIE POZYTYWNY CZLONKA ZALOGI- wyróżnia zespół norm określających właściwości jakie powinien posiadać i zachowań jakie powinien realizować pracownik jeśli chce uzyskać ocenę wyróżnianego członka załogi. Pracownik taki spotyka się z najwyższym uznaniem i stawiany jest za przykład innym pracownikom.
3) WZOR NEGATYWNY PRACOWNIKA- obejmuje normy określające jakich właściwości nie powinien posiadać i realizować członek zakładu pracy jeśli nie chce w świadomości społecznej pracowników być oceniany ujemnie i spotykać się z sankcjami negatywnymi.
WYSTEPUJACE W SPOLECZNOSCI ZAKLADOWEJ WZORY STAWIAJA POSZCZEGOLNYM JEJ CZLONKOM OKRESLONE WYMAGANIA , KTÓRYCH REALIZACJA PODDAWANA JEST KONTROLI
WYPELNIENIE TYCH WYMAGAN PRZEZ PRACOWNIKOW wykonywanie działań wyznaczonych przez normy wzoru spol-zawod. Stawia ich w konkretnych rolach zawodowych , na przykład roli mistrza, inżyniera, rolnika ,dyrektora.
10. SCHARAKTERYZOWAĆ ROLE I POZYCJE SPOŁECZNE W ZAKŁADZIE PRACY.
PRZEZ ROLE SPOLECZNA ROZUMIE SIĘ WZGLEDNIE STALY I WEWNETRZNIE SPOJNY SYSTEM ZACHOWAN PRZEBIEGAJACYCH WEDL. MNIEJ LUB WIECEJ WYRAZNIE USTALONEGO WZORU , KTÓRYCH GRUPA OCZEKUJE OD SWOICH CZLONKOW I KTÓRE ODPOWIADAJA OKRESLONEJ POZYCJI W STRUKTURZE SPOLECZNEJ. ROLA ZAWODOWA ZATEM TO ZACHOWANIE PRACOWNIKOW WYNIKAJACE Z DZIALALNOSCI ZWIAZANEJ Z POZYCJA ZAJMOWANA W ZAKLADZIE PRACY I OBOWIAZKAMI Z TEGO WYNIKAJACYMI. WEDL. F.J. ROETHLISBERGERA WYROZNIA SIĘ NASTEPUJACE ROLE W ZAKLADZIE PRACY:
1) R. KIEROWNICZE- które dotyczą odpowiedzialności za sprawne działanie zakl. Pracy
2) R. DOZORUJACE I KONTROLUJACE- wynikające z nadzoru nad poszczególnymi zespoł. Pracown.
3) R. SPECJALISTOW - którzy wykonują prace koncepcyjna , przeprowadzają instruktaż fachowy oraz sprawują kontrole nad produkcja
4) R. PRACOWNIKOW ADMINISTRACYJNYCH I POMOCNICZYCH- wykonujących prace pomocnicze i przygotowawcze
5) R. PRACOWNIKOW PRODUKCYJNYCH - czyli robotników obsługujących urządzenia techniczne i wykonujących prace usługowe.
PELNIENIE ROLI ZAWODOWEJ WYNIKA MIEDZY INNYMI Z TEGO, ZE PRZEWAZNIE NIE OGRANICZA SIĘ ONA DO CZYNNOSCI O CHARAKTERZE RZECZOWO-TECHNICZNYM LECZ OBEJMUJE RÓWNIEŻ PEWNA SFERE SPOLECZNO-KULTUROWA- to znaczy ,ze pracownicy pełniący dany zawód , role zawodowa maja swoja etykę zawodowa, wspólne zainteresowania, obyczaje, a nieraz podobny styl życia.
JEDNAK ROLA ZAWODOWA aby stała się rzeczywista musi być przez pracownika świadomie podjęta. Wymaga ona od niego przestrzegania odpowiednich norm zachowania się. Musi być podparta procesem wdrażania pracownika w nowe dla niego systemy wartości i przeobrażeń, kształtujące jego stosunek do pracowników i zakładu pracy. Zespól wyspecjalizowanych , wzajemnie sobą powiązanych logicznie i dopełniających się ROL powinien tworzyć harmonijnie całość realizująca skutecznie ZAMIERZONY CEL. POZYCJE SPOLECZNE WIAZA SIĘ Z ZAWSZE Z PELNIENIEM OKRESLONEJ ROLI PRZEZ PRACOWNIKA I OKRESLAJA POZYCJE OZNACZAJACA UPRAWNIENIA PRACOWNIKA WYNIKAJACE Z ROLI.
W ZWIAZKU Z TYM Z HIERARCHIA ROL PRACOWNIKOW POWINNA BYĆ ZGODNA HIERARCHIA ICH POZYCJI - WŚRÓD TYCH POZYCJI MOŻNA WYMIENIC:
1) POZYCJE PRZYPISANA - wyznaczona w środowisku pracy miejscem w hierarchicznym układzie stanowisk, z czym łączy się odpowiedni zakres władzy, praw, przywilejów i funkcji , tj. prestiżu zawodowego
2) POZYCJE OSIAGNIETA - wynikająca z osobistego autorytetu jakim cieszy się dana osoba , jednostka zajmująca określone stanowisko.
USYTUOWANIE POZYCJI W SYSTEMIE SPOLECZNYM ZAKLADU PRACY ZALEŻY OD WIELU
OKOLICZNOSCI. KAZDA ZMIANA PROFILU PRODUKCJI , KAZDA INNOWACJA TECHNICZNA , EKONOMICZNA, ORGANIZACYJNA STWARZA OBIEKTYWNA POTRZEBE WLASCIWYCH PRZESUNIEC I UMIEJSCOWIENIE POSZCZEGOLNYCH POZYCJI SLUZBOWYCH W ZAKLADZIE. 11. WIĘŹ SPOŁECZNA W ZAKŁADZIE PRACY-POJĘCIE, RODZAJE I ZNACZENIE.
W WYNIKU REALIZACJI OKRESLONYCH ROL I ZAJMOWANYCH POZYCJI ZAWODOWYCH , MIEDZY PRACOWNIKAMI POWSTAJA SWOISTE WIEZI SPOLECZNE TJ. ZWIAZKI I ZALEZNOSCI LACZACE LUDZI, WYRAZAJACE SIĘ W PRZYJMOWANIU PRZEZ NICH WSPOLNYCH LUB ODRZUCANIU KONKURENCYJNYCH DAZEN , ZAINTERESOWAN. LACZA ICH WIEZI :
- RZECZOWE ( FORMALNE ) występujące na tle zależności służbowych, podziału pracy
- OSOBISTE ( NIEFORMALNE ) wyrażające się we wzajemnej znajomości , sympatii, koleżeństwie
W PRAKTYCE TE 2 RODZAJE WIEZI WYSTEP. JEDNOCZESNIE ALE W ROZNYCH PROPORCJACH. ELEMENTY TYCH WIEZI W ROZNEJ PROPORCJI PRZEJAWIAJA SIĘ TAKŻE W INNYCH WIEZIACH WEWNATRZZAKLADOWYCH TAKICH JAK:
1) WIEZ ZAWODU - która wyraża łączność pracowników , o tym samym czy podobnym " fachu" , mających z tego względu wspólne zainteresowania . Ten rodzaj więzi ma przeważnie charakter rzeczowy , chociaż nie pozbawiony jest akcentów osobistych. Nieraz bowiem przydatność pracownika do tej samej grupy zawodowej może być dodatkowym źródłem zadowolenia z pracy.
2) WIEZ ROBOTY - więź łącząca pracowników ze wzgl. Na wspólne czynności robocze. Łączy ona pracowników pełniących rożne funkcje w zakładzie pracy, należących do rożnych zawodów , lecz połączonych przez wykonywanie wspólnej pracy. Więź ta ma również charakter rzeczowy ale na jej tle dochodzi współpracującymi pracownikami do związków nacechowanych sympatia lub antypatia
3) WIEZ KOLEZENSKA - powstaje przy wspólnej pracy i dotyczy nawiązywania kontaktów z innymi pracownikami. Może również wykraczać poza jej obręb. Często daje ona pracownikowi oparcie i świadomość , ze w niepewnych sytuacjach może liczyć na kolegów , znaleźć u nich wsparcie i pomoc
4) WIEZ HIERARCHII - czyli zależności służbowych , łączy kierownika z podległymi mu współpracownikami na podstawie pionowej zależności. Więź ta ma przeważnie charakter rzeczowy.
5) WIEZ ZAKLADOWA- wyraża spójność wewnętrzna załogi na podstawie przynależności i przywiązania do zakładu pracy. Wyraża się w tzw. Patriotyzmie zakładowym , w stabilizacji pracownika. Zależy od stażu pracy i tradycji zakładu.
6) WIEZ INSTYTUCJONALNA- łącząca poszczególnych pracowników z rożnymi organizacjami i instytucjami zakładu nie związanymi z bezpośrednio z jego kierownictwem administracyjnym , na przykład ze związkami zawodowymi
12. GRUPY SPOLECZNE W ZAKLADZIE PRACY- POJĘCIE I CECHY GRUPY SPOŁECZNEJ.
PRZEZ GRUPE SPOL. ROZUMIEMY ZBIOROWOSC LUDZI SKLADAJACA SIĘ Z MINIMUM 3 OS. , ZLACZONYCH WZGLEDNIE TRWALA WIEZIA SPOLECZNA , WEWNETRZNIE ZORGANIZOWANA , O WSPOLNYCH CELACH , WARTOSCIACH , SIADOMIE WYODREBNIAJACA SIĘ Z OTOCZENIA.
GRUPA - jest to ściśle określona grupa ludzi , która posiada cel.
CECHY GRUPY SPOLECZNEJ:
1) istnienie zbiorowości trzyosobowej
2) istnienie bezpośredniej interakcji pomiędzy członkami grupy
3) istnienie celu grupowego
4) pełna akceptacja przynależności do grupy 5) istnienie norm grupowych ( czasami ustalone są odgórnie )
6) istnienie wewnętrznej struktury grupowej
7) wspólne wartości
8) trwała więź społeczna
ZNACZENIE GRUPY SPOLECZNEJ :
- gr. Umożliwia realizować cele , które niemożliwe są do osiągnięcia samodzielnie
- gr. Jest źródłem wiedzy i doświadczenia
- gr. Przekazuje swoim członkom wartości, postawy , normy życia w grupie ( pożądane i niepożądane )
- gr. Jest źródłem siły fizycznej i psychicznej
- gr. Stwarza gwarancje bezpieczeństwa
- gr. Stwarza możliwość rozwoju człowieczeństwa
13. RODZAJE GRUP SPOLECZNYCH W ZAKLADZIE PRACY I ICH CHARAKTERYSTYKA.
Według kryterium liczby członków:
- małe, każda grupa od 3 do kilkudziesięciu członków
- duże, kilkadziesiąt osób do kilku milionów - np. wieś, powiat
- wielkie, społeczność danego państwa, kontynentu, grupy państw, całego świata
Ze względu na sposób rekrutacji do grupy:
- inklusywne - nie ma ściśle określonych wymogów przynależności do grupy
- ekskluzywne - grupa do której może należeć każdy z nas po spełnieniu ściśle określonych warunków
Ze względu na kryterium więzi grupowej:
- polityczne
- religijne (oparte na wspólnocie, wyznaniach religijnych)
- ekonomiczne (oparte na wspólnocie interesów)
- towarzysko zabawowe
Sposobu powoływania grupy:
- formalne - grupy celowe powołane do życia przez czynniki administracyjne
- nieformalne - grupy spontaniczne powstające i istniejące poza obowiązującymi schematami organizacyjnymi, grupy subkulturowe, grupy przestępcze
Trwałości więzi społecznej
- trwałe (ciągłe)
- krótkotrwałe (zespół zadaniowy usługowy, powołany na czas wykonania zadania)
- nietrwałe - rozpadająca się w chwili tworzenia
ZALOGA ZAKLADU PRACY , JAKO WIEKSZA GRUPA SPOLECZNA , SKLADA SIĘ Z WIELU PODGRUP , GRUP PRACOWNICZYCH ZROZNICOWANYCH KATEGORIAMI SPOLECZNO - ZAWODOWYMI, MIEJSCEM W PODZIALE CZYNNOSCI ZAWODOWYCH , HIERARCHII SLUZBOWYCH ORAZ AKTYWNOSCIA.
DO PODSTAWOWYCH GRUP WYSTEP. W PRZEDS. NA TLE PROCES. PRACY ZALICZAMY:
1) zespól pracowniczy - jego członkowie maja do spełnienia określone zadania zmieniające się w zależności od potrzeb zakładu pracy ( gr. Ta cechuje się pewna samodzielnością , wymaga niewielkiego nadzoru , a zadania robocze są z reguły długofalowe )
2) grupy zadaniowe - o harmonogramie pracy ściśle ustalonym i poszczególnych pracownikach wąsko specjalizowanych ( wykonywana praca ma charakter rutynowo - jednostkowy )
3) grupy technologiczne- o zakresie pracy i metodach wyraźnie określonych i przypisanych do pracowników , tępo pracy ściśle kontrolowane i pracownicy nie maja możliwości wykazywania samodzielności ze wzgl. Na narzucony reżim. 14. SCHARAKTERYZOWAĆ GRUPY PRACOWNICZE.
Przeprowadzone badania przez L.B .SAYLESA w amerykan. Przeds. Dotyczące związku miedzy rodzajem wykonywanej pracy a stopniem aktywności zawodowej pracowników , pozwoliły wydzielić 4 grupy pracownicze :
1) APATYCZNE - złożone z prac. O niskich kwalifikacjach, nisko opłacanych, nie mających widoku na uzyskanie jakiś ulg , przywilejów , ze wzgl. Na niska pozycje i niewielka wagę wykonyw. Pracy - zatrudniani przy taśmach roboczych ....Grupy takie nie akceptują innowacji organizacyjnych , technologicznych
2) ZMIENNE- składają się z prac. Wykonujących , niezależnie od siebie nawzajem, monotonne, powtarzalne procesy, które składają się na pewna całość. Praca jest dla tych pracowników źródłem frustracji . Kierownictwo narzuca im przeważnie przełożonego , miedzy którym a pozostałymi członkami grupy dochodzi do konfliktów. Te gr. Są zazwyczaj źle przysposobione do wszelkiego typu zmian warunków pracy. Spowodowane brakiem zaufania do kadry kierowniczej , przeświadczeniem , ze każda zmiana niesie niekorzystna sytuacje materialna dla grupy.
3) STRATEGICZNE- złożone z pracowników wykwalifikowanych , wykonujących prace stosunkowo ważne i nieźle płatne ale nie mający większych perspektyw na awans. Cechuje ich przemyślana i chłodna kalkulacja korzyści i strat, jakie może dać wspólna akcja nastawiona na zwiększenie aktywności zawodowej. Pracownicy maja wspólne interesy zawodowe. Więź pomiędzy nimi nie jest narzucona tylko krystalizuje się spontanicznie na tle realnych możliwości poprawienia sobie warunków pracy i płacy
4) ZACHOWAWCZE - tworzone są przez prac. O wysokich kwalifikacjach , mających monopol na określone prace. Cechuje je małe poczucie solidarności z reszta załogi , szczególna dbałość o własne interesy, mała skłonność do podejmowania akcji strajkowych oraz na ogol dość silne powiązanie z pracodawca. Aktywność zawodów. Nie jest u nich specjalnie wysoka ze wzgl. Na poczucie pewności ,ze kierownictwu na nich zależy. Jeżeli jednak ich pozycja jako uprzywilejowana zostanie naruszona to zwiększają swoja aktywność. Grupy otwarte na rożne innowacje, dostrzegają w nich bowiem realne korzyści.
W OBREBIE ZALOGI , ZWLASZCZA WIEKSZEGO ZAKLADU PRACY , WYSTEPUJA TAKŻE SWOISTE " PODGRUPY " - CELOWE ( FORMALNE ) I SPONTANICZNE ( NIEFORMALNE )
AD. CELOWE :
Tzw. Zamierzone lub formalne- zorganizowane w sposób administracyjny , na podstawie przepis. I schematów Danego zakładu . ZALICZAMY DO NICH:
a) zespoły produkcyjne , usługowe, ( brygady ślusarzy, awaryjne, racjonalizatorskie...) tworzone w celu realizacji licznych i zróżnicowanych potrzeb zakładu pracy
b) organiz. Zawodowo- społeczne - realizujące interesy i zainteresowania rożnych członków załogi, np. (organizacje zawodowe , branżowe inżynierów i techników albo koła wędkarskie , fotograficzne )
AD. SPONTANICZNE :
Tzw. Nieformalne - to te jakie istnieją wśród pracowników obok obowiązujących schematów organizacyjnych zakładów pracy. Tworzone na skutek rożnych motywów w celu zaspokojenia rozmaitych potrzeb I TO S.A.:
a) grupy koleżeńskie- łączy prac. Więź podobnych zainteresowań i spędzają wspólnie czas
b) kolektywy pracownicze - powstałe na tle wspólnie wykonywanej pracy, współpracy zawodowej , wspołdz.
c) gangi - czyli szajki o celach przestępczych, stawiające sobie za cel zagarniecie mienia cudzego , działające w konspiracji , liczba członków ograniczona do niezbędnego minimum i raczej stabilna, działają przeważnie tam gdzie załoga jest zdeformowana , gdzie istnieje słaba kontrola kliki pracownicze - to swoiste małe grupy , które podejmują działania zmierzające do realizacji własnych celów popadających w sprzeczność z podstawowymi celami zakładu pracy ale kliki w przeciwieństwie do gangów nie maja charakteru konspiracyjnego i często ich członkowie lubią manifestować swoje powiązania , wpływy , znajomości. Nie łamią przepisów prawa lecz wykazują jego luki i niedostatki. Maja nieformalnego przywódcę , którym z reguły jest osoba o wpływowym stanowisku w zakładzie pracy.
NALEŻY JESZCZE WSPOMNIEC O GRUPACH INKLUZYWNYCH I EKSKLUZYWNYCH - pyt . 13 15. CZYM SĄ STOSUNKI SPOŁECZNE ORAZ JAK JE DZIELIMY?
Stosunki społecznie międzyludzkie i interpersonalne. Można stosować w sposób zamienny dla naszych potrzeb. Stosunki społeczne - oddziaływanie wzajemne ludzi na siebie w grupie, jest to również wzajemne oddziaływanie państw na siebie, oddziaływanie osoby na grupę. Aby oddziaływanie było skuteczne, to druga strona musi tego chcieć.
- stosunki międzyludzkie - st. Między ludźmi w małej grupie społecznej, a członkowie grupy przebywają ze sobą w sposób względnie stały, znają się i kontaktują.
- Stosunki interpersonalne - międzyosobowe, międzyludzkie, częściej występują na gruncie psychologii społecznej. Są to wzajemne stosunki pomiędzy 2 osobami, a tek że między osobą, a małą grupą.
Definicja stosunków społecznych - to wszelkie przejawy oddziaływania ludzi na siebie, a w szczególności:
- system wzajemnych oddziaływań między 2 partnerami na gruncie określonej platformy, stan wzajemnych zależności między ludźmi (partnerami) - system wzajemnych oddziaływań ludzi na siebie oparty na obowiązujących zasadach i regułach postępowania ludzi wobec siebie. Dzieli się na:
a) normy formalne i nieformalne
b) system wartości
c) zasady współżycia między ludźmi
- układ zawierający następujące elementy : 2 partnerów (osoby, grupy), jakiś łącznik, czyli przedmiot (postawa, interes, sytuacja, wartość, pogląd, itp.) stanowiący platformę tego stosunku oraz pewien układ powinności i obowiązków które partnerzy powinni wobec siebie wykonywać.
STOSUNKI SPOŁECZNE DZIELĄ SIĘ NA:
- stosunki rzeczowe (ekonomiczne) - własnościowe, produkcji (pracy), klasowo-warstwowe i podziału dóbr - są to stosunki które tworzą się w wyniku pracy
- stosunki osobowe (człowiek-człowiek) - stos. Rodzinne, koleżeńskie, sąsiedzkie, środowiskowe a także formalne i nieformalne 16. STOSUNKI FORMALNE I NIEFORMALNE W ZAKLADZIE PRACY.
- Grupy formalne posiadają wykształconą więź i zasadę odrębności określającą granice grupy, rozwinęły formalny system kontroli i organizacji. Stosunki pomiędzy formalne opierają się na
-Grupy nieformalne oparte są na więzi wewnątrz organizacji, instytucji i kontroli nieformalnej
17. JAKIMI METODAMI POZNAJEMY , A JAKIMI KSZTAŁTUJEMY STOSUNKI MIĘDZYLUDZKIE W ZAKLADZIE PRACY?
METODY POZNAWCZE STSOUNKOW MIEDZYLUDZKICH W ZAKLADZIE PRACY:
1) ROZMOWA:
* Służbowa ( narada z pracownikiem )
* Wychowawcza
* Nieintencjonalna ( przy okazji niecelowej )
2) OBSERWACJA :
* Celowa - celowo obserwujemy jakie są stosunki , słucham co pracownicy mówią jak się zachowują
* niecelowa
3) METODY SONDAZOWE - ( kwestionariusz, testy socjometryczne ) 18. KONFLIKTY SPOŁECZNE W ZAKŁADZIE PRACY- POJĘCIE , PRZYCZYNY I SKUTKI. Konflikt - jest to nierozwiązana lub rozwiązana w sposób niezgodny z oczekiwaniami czy warunkami obiektywnymi sprzeczność między grupami lub jednostkami. Sprzeczność występuje gdy mamy do czynienia z przeciwstawnością sytuacji materialnych czy niematerialnych, z przeciwstawnością interesów jednostek lub grupy.
Przyczyny : podstawą jest sprzeczność, która może ale nie musi prowadzić do konfliktu społecznego. Sprzeczność powoduje konflikt wtedy gdy grupa lub jednostka dąży do określonego celu natomiast działalność innej grupy lub jednostki udaremnia jej osiągnięcie tego celu. Sprzeczność jest nie do uniknięcia - powoduje rozwój i może wznosić organizację na wyższy poziom. Przyczyny :
- nieprzestrzeganie ustawodawstwa pracy, wady i niedoskonałości w organizacji produkcji i pracy, różnica poglądów członków org. Na sprawy merytoryczne, niejasność w określaniu możliwości, zasad i przyczyn wyróżnień i awansów, niewłaściwa polityka kadrowa, niewłaściwy stosunek przełożonych do podwładnych i vice versa, niewłaściwe wprowadzenie zmian organizacyjnych, źle określone systemy komunikacji i łączności, braki w kulturze, nieposzanowanie władzy i godności człowieka, występowanie określonych cech charakterologicznych u członków załogi. Są :
- subiektywne i obiektywne
Skutki : pozytywne - pobudza do lepszych pomysłów, zmusza do poszukiwania nowych rozwiązań, powoduje ujawnienie i rozwiązanie zadawnionych problemów, zmusza ludzi do wyjaśnienia swych opinii, związane z nim napięcie pobudza zainteresowanie i twórczość, daje ludziom możliwość wykazania ich zdolności
Negatywne - sprawia, że niektórzy czują się pokonani i poniżeni, zwiększa dystans między ludźmi, wytwarza klimat podejrzeń i braku zaufania, sprawia, że komórki organizacyjne i ludzie, którzy powinni ze sobą współpracować dbają o własne interesy, powoduje opory aktywne lub bierne, skłania niektórych do odejścia.
Problemem nie jest występowanie konfliktów lecz charakter i sposób ich rozwiązywania. 19. SCHARAKTERYZOWAĆ WAŻNIEJSZE RODZAJE KONFLIKTÓW W ZAKLADZIE PRACY.
- Jawne i ukryte. Jawne - strajk, utarczki słowne, zażalenia rywalizacje itp. Źródła konfliktu oraz sposoby rozwiązania są znane. Ukryte to te które nie mają charakteru otwartego działania. Tworzą złą atmosferę pracy, plotki, rozgrywki personalne, frustracji, absencji. Mogą się same rozładować, albo w przypadku nasilenia przerodzić się w konflikt jawny.
- Racjonalne ( obiektywne przyczyny) i irracjonalne (nie mają sensu, oparte na uprzedzeniach, wyładowaniu złości, zaspokojeniu nadmiernych ambicji)
- Twórcze i destrukcyjne. Twórczy to taki który prowadzi do pozytywnego - ze społecznego punktu widzenia rozwiązania problemu. Destrukcyjne natomiast działa rozkładowo na organizację zakładu i załogę. 20. CZYM CHARAKTERYZUJE SIĘ STRAJK JAKO PRZYKŁAD KONFLIKTU? Strajk jest przejawem ostrego konfliktu najczęściej między pracownikami a pracodawcami. Jest specyficznym rodzajem strategicznego działania charakteryzującego się narzucaniem przyjętych norm.
Strajk - zazwyczaj krótkotrwałe lub długotrwałe powstrzymywanie się osób zatrudnionych od pracy lub takie wykonywanie obowiązków służbowych, które powodują określone zakłócenia w funkcjonowaniu zakładu pracy.
Strajk jest drastyczną metodą postępowania w trakcie konfliktu, dzięki której określone grupy pragną uświadomić swe żądania pracodawcy lub osobom postawionym wysoko w hierarchii - dyrektorom lub politykom. Powodują rozległe skutki społeczno-ekonomiczne, prowadzą do eskalacji żądań i stanowią formę dezorganizacji funkcjonowania systemu społecznego. Wyróżnia się różne typy strajków. Podstawą ich wyodrębnienia jest podłoże strajku, zasięg, forma, czas trwania i podstawy prawne.
Dwie płaszczyzny działań : motywacyjna i organizacyjna (stadium niejawne, inicjowania, organizacyjne i organizacyjna, instytucjonalne). Kształtuje się niebezpieczny mechanizm wymuszania decyzji, nawet błędnych za pomocą nacisku grupowego, straszenia, groźby i stosowania przymusu fizycznego, szantaży, sabotażu w stosunku do administracji - rodzi to stereotyp działania i uproszczony schemat myślowy. Powstaje socjotechnika akcji strajkowych. Pojawiają się pogłoski i plotki wyzwalające negatywne reakcje emocjonalne, rodzą poczucie nieufności, niechęci, obawy w stosunku do osób i instytucji stanowiących ich przedmiot.
21. JAKIMI METODAMI ROZWIĄZYWANE SĄ KONFLIKTY W ZAKŁADZIE PRACY?
- INTEGRUJĄCE ROZWIĄZYWANIE KONFLIKTU (UZGODNIENIE, KONFRONTACJA, STOSOWANIE CELÓW NADRZĘDZNYCH);
- METODA WYCOFANIA SIĘ;
- DOMINACJA I STŁUMIENIE (WYMUSZENIE, UNIK, ŁAGODZENIE, ZASTOSOWANIE ZASADY WIĘKSZOŚCI);
- KOMPROMIS (ARBITRAŻ, ROZDZIELENIE, ODWOŁANIE SIĘ DO PRZEPISÓW PRAWA, PRZEKUPIENIE).
- otwarta dyskusja (wyraźnie określenie problemu, określenie celów zamierzonego rozstrzygnięcia, zebranie niezbędnych informacji, opracowanie możliwych alternatyw, weryfikacja wybranego rozstrzygnięcia na podstawie osiągniętego wyniku)
- negocjacje
22. SCHARAKTERYZOWAĆ PRZEKONYWANIE JAKO METODĘ ROZWIĄZYWANIA KONFLIKTU. Konflikty są naturalną cechą życia społecznego. Problemem nie jest więc sam fakt ich wystąpienia, lecz sposób rozwiązania. Umiejętnie rozwiązany konflikt oznacza często rozwój i postęp w życiu społecznym. Konflikty można rozwiązywać lepiej, sprawniej i szybciej jeżeli skorzysta się z wiedzy i doświadczeń określających reguły takiego zachowania się aby osiągnąć zamierzone cele w warunkach różnych zachować drugiej strony.
Przekonywanie, inaczej negocjacje - to prowadzenie rozmów w celu doprowadzenia do kompromisu lub uzgodnień. Przedmiot negocjacji jest tak różny i obszerny jak różnorodne są konflikty społeczne. Najczęściej obejmują: konflikty zbiorowe pomiędzy organizacjami gospodarczymi, sprawy publiczne, konflikty między pracodawcami a związkami zawodowymi. W sytuacjach konfliktowych celem przekonywania jest wyznaczenie płaszczyzn współistnienia tron o zdecydowanie rozbieżnych interesach, pociągających za sobą zróżnicowanie celów, postaw itd. Strony charakteryzują się:
- wzajemna zależność
- postrzegany konflikt
- możliwość zachowań oportunistycznych
- możliwość porozumienia się
Negocjacje można określić jako sposób podejmowania decyzji o preferowanych działaniach, oparty na wymianie informacji dwóch lub więcej stron w sytuacji, gdy niektóre z interesów stron są konfliktowe. Sukcesu nie zapewnia ani uzdolnienie werbalne, ani czar osobisty!
Negocjator musi umieć rzeczowo i klarownie przedstawić swoje propozycje. Podstawowe czynniki decydujące o tym czy komuś wierzymy : wrażenia, intencja, kompetencja.
Konsekwencją jest konieczność dokonania różnego rodzaju zmian w zakładzie pracy. 23. UZASADNIĆ POZYTYWNE I NEGATYWNE ZNACZENIE KONFLIKTU W ZAKLADZIE PRACY. pozytywne - pobudza do lepszych pomysłów, zmusza do poszukiwania nowych rozwiązań, powoduje ujawnienie i rozwiązanie zadawnionych problemów, zmusza ludzi do wyjaśnienia swych opinii, związane z nim napięcie pobudza zainteresowanie i twórczość, daje ludziom możliwość wykazania ich zdolności Negatywne - sprawia, że niektórzy czują się pokonani i poniżeni, zwiększa dystans między ludźmi, wytwarza klimat podejrzeń i braku zaufania, sprawia, że komórki organizacyjne i ludzie, którzy powinni ze sobą współpracować dbają o własne interesy, powoduje opory aktywne lub bierne, skłania niektórych do odejścia.
Problemem nie jest występowanie konfliktów lecz charakter i sposób ich rozwiązywania. Problemem nie jest występowanie konfliktów lecz charakter i sposób ich rozwiązywania. 24. CZYM JEST WŁADZA W ZAKLADZIE PRACY I JAKIE SĄ JEJ RODZAJE? Władza jest to możliwość wpływania jednostki lub grupy (wynikająca z zajmowanej pozycji) ma zachowania innych ludzi oraz kontrolowania ich zachowania w celu sprawienia aby wpływ ten był skuteczny. Zakłada ona stosunek dominowania i subordynacji, w którym wykorzystuje się przymus i zachętę. Żadna władza nie jest skuteczna bez przyzwolenia podwładnych czyli bez ich posłuszeństwa. Istnieje wtedy gdy kierowani działają zgodnie ze swoją wolą, wykonując zaakceptowane przez siebie cele, a przełożeni mają określone uprawnienia.
Charakteryzuje się: zaufanie podwładnego do przełożonego oparte na autorytecie zwierzchnika, prestiż społeczny, nawyk podwładnych do uznania władzy za legalną, obawa podwładnego. Może być sprawowana na podstawie : nagród, kar, kompetencji, norm, możliwości identyfikacji w grupie. Czyli władza to możność kierowania ludźmi.
Rodzaje władzy (Weber)
- charyzmatyczna - oparta na osobowościowych cechach przywódcy
- racjonalna - oparta na legalnych określonych przepisami prawnymi kompetencjach zwierzchników
- oparta na tradycyjnych postawach. 25. CZYM JEST KIEROWANIE I JAKIE WYRÓŻNIA SIĘ STYLE KIEROWANIA ZESPOŁAMI LUDZKIMI? KIEROWANIE JEST TO PROCES PLANOWANIA , ORGANIZOWANIA , PRZEWODZENIA I KONTROLOWANIA DZIALALNOSCI CZLONKOW ZBIOROWSCI SPOLECZNEJ ORAZ WYKORZYSTANIA WSZYSTKICH INNYCH JEJ ZASOBOW W CELU OSIAGNIECIA USTALONYCH CELOW. JEST TO SYSTEMATYCZNY SPOSÓB ROBIENIA CZEGOS ZA POSREDNICTWEM INNYCH LUDZI.
Jest stosunkiem osobowym charakteryzującym się z jednej strony bezpośrednia nadrzędnością kierownika Style kierowania :
- Autokratyczne
- Demokratyczne
- nieingerujące (liberalne)
- Integracyjne 26. SCHARAKTERYZOWAĆ STYLE KIEROWANIA ZAKŁADEM PRACY.
Style kierowania :
- Autokratyczne - oparte głównie na sile ekonomicznej. Podwładni nie są dopuszczani do udziału w podejmowaniu decyzji. Kierownik nie uzasadnia swoich poleceń. Pracownicy otrzymują dokładne określenie zadań oraz sposobów ich realizacji bez możliwości przejawiania własnej inicjatywy. Pojawiają się duże dystanse społeczne między kierownikami a podwładnymi. Można zmusić do pracy tylko za pomocą sankcji negatywnych.
- Demokratyczne- nie ma bezwzględnego różnicowania na kierujących i wykonujących polecenia. Pracownicy praktycznie mogą decydować o sposobie wykonania swojej pracy. Mają też większą samodzielność i możność przejawiania inicjatywy. Kierownik dba o uzyskanie aprobaty pracowników. Usiłuje uzyskać zaufanie i uznania, stara się zasięgnąć opinii pracowników
- nieingerujące (liberalne) - synonim bierności kierownika - nie przewodzi grupie. Pozostawia ją samej sobie i nie uczestniczy w jej życiu. Prowadzi to z reguły do chaosu, niewykonywania działań oraz kryzysu finansowego zakładu pracy. W takich sytuacjach zazwyczaj przejmuje inicjatywę organizacja nieformalna, ale sprawna i z inicjatywą.
- Integracyjne - pracownicy utożsamiają interesy i powodzenie zakładu pracy z ich własnymi korzyściami. 27. JAKIE SĄ NAJCZĘSTSZE BŁĘDY W KIEROWANIU?
W działalności kierowniczej występuje tak wiele uwarunkowań sytuacyjnych, że trudno dać jednoznaczne wskazówki na ich rozwiązanie. Problem ten jest o tyle ważny, że niektóre błędy w kierowaniu paciają za sobą wprost fatalne następstwa dla zakładu pracy i samej załogi. Powodują one nawarstwianie się konfliktów, niezdrową atmosferę w pracy, podważają autorytet i prestiż kierownika.
PRZYKŁADY BŁĘDÓW.
- odkładanie sprawy na następny dzień - gromadzenie się nie załatwionych spraw. Najczęściej przyczyną tego zjawiska są ujemne cechy charakteru.
-Połowiczne wykonywanie pracy - kierownik może wykonywać wiele rzeczy ale do końca doprowadzić niewiele spraw. Biorąc pod uwagę wydajność pracy, a szczególnie obciążenie nerwowe, zrealizowanie kilku zadań jest istotniejsze niż rozpoczynanie wielu tematów których nie udaje się do końca doprowadzić.
-Opracowywanie wszystkiego jednocześnie - kumulując w tym samym czasie rozwiązywanie wielu problemów kierownik zmuszony jest do koncentrowania uwagi raz na jednym raz na 2 zagadnieniu.
-Załatwianie wszystkiego osobiście- kierownicy zbyt często zajmują się sprawami które z powodzeniem mogą powierzyć podwładnym. Czynią tak dlatego że są przekonani, iż daną pracę mogą tylko oni wykonać
-Przekonanie, że wie się wszystko najlepiej. W wielu przypadkach jest tak, że gdy zachodzi potrzeba rozwiązań w sferze koncepcyjnej czy tez na przykład ekonomicznej , informatycznej , menedżerowie podejmują sami decyzje , o wiele większym nakładem czasu wykonania w obcych im dziedzinach , specjaliści mogliby je wykonać szybciej
-Pretensje do wszechstronnej kompetencji .Przyczyna tego zjawiska jest wadliwy podział kompetencji , nieprecyzyjne rozgraniczenie obowiązków i uprawnień. Prowadzi to do rywalizacji osobistej, podkopuje istniejące stosunki międzyludzkie , zwłaszcza wśród kadry kierowniczej.
-Przerzucanie winy na innych. Występuje to najczęściej wówczas gdy realizacja ważnego zadania kończy się niepowodzeniem .Wtedy zdarza się , ze kierownik stara się przerzucić winę na inne osoby ,stojące niżej w hierarchii.
DO INNYCH BLEDOW W PRACY KIEROWNIKA MOŻNA ZALICZYC:
-nieumiejętność zorganizowania sobie dnia pracy
-faworyzowanie niektórych pracowników, stawianie nadmiernych wymagań innym
-tolerowanie istniejących klik , realizując własne egoistyczne cele
-chwiejność w zajmowaniu stanowiska w danej sprawie
-brak krytycznego spojrzenia na osiągnięcia zespołu
-zbytnia pewność siebie
-bezkompromisowość postępowania
-powodowanie stanów depresji u pracowników oraz stale niezadowolenie z pracy podwładnych
SKUTKI TAKICH BLEDOW W KIEROWNIU MOGĄ BYĆ CZĘSTO NIE DO NAPRAWIENIA ALE Z 2 STRONY TAKIE ZYCIE KIEROWNIKA W SKOMPLIKOWANEJ STRUKTURZE ZAKLADU PRACY BYWA DLA KADRY KIEROWNICZEJ FRUSTRUJACE. 28. INDYWIDUALNE I GRUPOWE PODEJMOWANIE DECYZJI. Podejmowanie decyzji ma związek z wzajemnymi stosunkami między kierownikami i podwładnymi oraz z wpływem podwładnych na decyzje kierownicze. Decyzje może podjąć jednorazowo kierownik grupy pracowniczej lub kolektywnie cała grupa. Chodzi o to, żeby były one sprawne, racjonalne i żeby umożliwiały takie same działanie. Podejmowane decyzje powinny być korzystne ekonomicznie i społecznie. Ekonomicznie - chodzi nie tylko o to aby wysiłek pracownika dał jak największy efekt, ale także żeby go osiągnąć jak najmniejszym nakładem wysiłku.
Wielkiej wagi nabiera sposób podejmowania decyzji i postawiona w nim teza, że uczestnictwo podwładnych w tym procesie przyczynia się do zapobiegania lub likwidowania konfliktów międzyludzkich.. W odniesieniu do kadry kierowniczej konieczne jest zwiększenie udziału w podejmowaniu decyzji kierowników niższych szczebli, a także przekazywanie uprawnień do decydowania w pewnych sprawach na możliwie najniższy szczebel zarządzania i kierowania.
Korzyści : dla zakładu pracy - podniesienie wydajności i jakości pracy, wyzwolenie inicjatywy czy twórczości pracowników, ujawnienie ich zdolności, dobra atmosfera pracy, ograniczenie konfliktów.
Dla kierownictwa- wzmocnienie jego prestiżu i autorytetu w oczach zwierzchników i podwładnych, łatwiejsze kierowanie zespołem, większa pewność co do słuszności podejmowanych decyzji, lepsze ponanie podwładnych, pozyskanie ich zaufania, lepsze wyniki pracy zespołu.
Dla podwładnych - to zadowolenie z pracy, świadomośc posiadania odpowiedniej pozycji zawodowej, wykazanie się inicjatywą, zaspokojenie aspiracji. 29. W CZYM PRZEJAWIA SIĘ BIUROKRATYZM W KIEROWANIU ZAŁOGĄ?
TERMIN BIUROKRACJA WPROWADZIL WEBER, NA PODSTAWIE JEGO BADAN POZWOLONO SOBIE SKONSTRUOWAC TZW. :" IDEALNY TYP "BIUROKRACJI - ZARYS PEWNYCH POWSZECHNYCH CECH WSZYSTKICH KATEGORII BIUROKRATYCZNYCH. ( OPIERA SIĘ NA TYM, ZE ZACHOWANIA KATEG. SPOLECZ. BIUROKRATOW OKRESLANE S.A. NORMAMI PRAWNYMI)
Jest on modelem , który w praktyce może być realizowany z rożnymi odchyleniami i modyfikacjami.
- BIUROKRACJA I BIUROKRACI S.A. PRZETO KONIECZNOSCIA ROZWOJOWA SPOLECZENSTWA , KTÓRA ZASLUGUJE NIE NA POTEPIANIE , LECZ NA DALSZE USPRAWNIANIE.
- W POTOCZNYM ZNACZENIU TERMIN " BIUROKR. " MA PRZEWAZNIE PEJORATYWNE ZNACZENIE I OZNACZA ORGANIZACJE , SPOSÓB ZARZADZANIA INSTYTUCJAMI I KIEROWANIA LUDZMI , W KTOREJ MERYTORYCZNE ZALATWIANIE SPRAW , JEJ EFEKTYWNOSC ZOSTAJA PODPORZADKOWANE FUNKCJONOWANIU " MACHINY " ORGANIZACYJNEJ , FORMALISTYCZNIE NASTAWIONEJ NA PRZESTRZEGANIU PRZEPISOW OKRESLAJACEJ JEJ DZIALANIE.
ZNACZENIE WARTOSCIUJACE MORALNIE I PRAKSEOLOGICZNIE BIUR.:
- B. JEST WTEDY GDY ROZNE SPRAWY LUDZI , INSTYTUCJI NIE ZOSTAJA ZALATWIONE, PONIEWAŻ UNIEMOZLIWIAJA TO PRZEPISY , , GDY WYSTEPUJE DZIALANIE NA ZWLOKE, GDY WYDAWANE DECYZJE S.A. NIEZGODNE Z ISTOTNYMI POTRZEBAMI.
ZNACZENIE OPISOWE BIUR.:
- OZNACZA GRUPE LUDZI , URZEDNIKOW TRUDNIACYCH SIĘ ZAWODOWO NA PODST. SPECJALIST. PRZEPISOW ZARZADZANIEM, ADMINISTROWANIEM, ORGANIZACJA PRACY INSTYTUCJI I ICH PRAWNIKOW.
Działania biurokracji wiążą się między innymi z pewnym stałym stylem pracy biurowej, urzędniczej, w której paradoksalnie, racjonalizm pracy administracyjnej został doprowadzony do irracjonalizmu. Przejawy nieprzestrzegania przez biurokratów norm prawnym wywołują osobistą wrogość ludzi stojących na zewnątrz określoną często takimi epitetami jak: protekcja, łapownictwo, podlizywanie się.
Prowadzona walka z biurokracją niejednokrotnie może powodować rozbudowę tej biurokracji, przerost biurokratyczny, tworzenie nowych przepisów, nowych komórek administracyjnych, pomnażających liczbę pracowników w nich zatrudnionych. Prowadzi to wszystko do takiego stanu, kiedy aparat biurokratyczny staje się dysfunkcjonalny, tzn. zamiast załatwiać sprawy przeszkadza w ich załatwianiu. Biurokracja w istotny sposób determinuje kierowanie ludźmi oraz powoduje błędy w kierowaniu. 32. JAKIE FUNKCJE SPEŁNIA MENEDŻER W ZAKŁADZIE PRACY? * PODSTAWOWYM ZADANIEM MENEDZERA JEST DOSKONALENIE ROZWOJU PRZEDSIEBIORSTWA , POWIEKSZANIE ZADOWOLENIA SUKCESU ZAWODOWEGO ORAZ OSIAGANIE PRESTIZU SPOLECZNEGO. MENEDZER MUSI PREFEROWAC WZROST GOSPODARCZY PRZEDSIEB. , UWAZANY ZA CEL NAJWAZNIEJSZY. PRACA MENEDZERA NIE MOŻE BYĆ WYLACZNIE ROZPATRYWANA W KATEGORII NAUKI O ORGANIZACJI I ZARZADZANIU . KONIECZNE STAJE SIĘ TU ZASTOSOWANIE USTALEN SOCJOLOGII PRACY I EKONOMII.
* MENEDZEROWIE TO KATEGORIA SPOLECZ.- ZAWODOW. KIERUJACA TECHN.- EKONOM. I PRAWNOORGANIZACYJNA STRONA FUNKCJONOWANIA FIRMY.
* NALEZA DO NICH ( DYREKTORZY, INZYNIEROWIE, PRAWNICY , EKONOMISCI)
FUNKCJE MENEDZERA W ZAKLADZIE PRACY:
a) funkcja kierownika- jako najważniejsza
b) doskonalenie rozwoju przedsiębiorstwa
c) powiększanie zadowolenia sukcesu zawodowego oraz osiąganie prestiżu zawodowego
Podstawowa praca menedżera sprowadza się do powiązanej ze sobą działalności profesjonalnej i społecznej. Aspekty pracy menedżera:
- aspekt profesjonalny, który łączy się z wysokimi kwalifikacjami jakich wymaga się od tej kategorii z ich pogłębianiem i permanentnym doskonaleniem. Menedżer kierujący firmą nie może myśleć tylko dniem dzisiejszym, ale musi zwrócić należytą uwagę na perspektywy rozwoju przedsiębiorstwa.
- Aspekt społeczny, łączy się ze społeczną przydatnością tej kategorii w praktyce, z ich starannym doborem, poszukiwaniem na te stanowiska, z posiadaniem znacznych akcji, umacniających władzę, przywileje i prerogatywy.
Co powinien robić :
- umiejętność sposobów wydatkowania właściwego czasu i systematyczna praca nad wygospodarowaniem większej ilości czasu dla swojej wyłącznej dyspozycji
- koncentracja na wynikach istotnych dla odbiorców usług dalszej organizacji. Zaabsorbowanie rezultatami których się oczekuje a nie samą pracą i jej techniką
- wykorzystanie mocnych stron sytuacji działania, mocnych stron szefów, kolegów, własnej osobowości, budowanie warunków zewnętrznych, budowanie na sile, a nie na słabości
- koncentracja na niewielu podstawowych dziedzinach, w których pierwszorzędna praca przyniesie znakomite rezultaty. Ustalanie i przestrzeganie konsekwentne hierarchii ważności spraw
- podejmowanie efektywnych decyzji opartych na skutecznym systemie kroków przygotowawczych, koncentracja na podejmowaniu niewielu zasadniczych, niesprzecznych decyzji opartych na poznaniu przeciwstawnych poglądów
Menedżer powinien udoskonalać ustawicznie swoje umiejętności i dokształcać się. Powinien także szkolić
swoich podwładnych. 33. CZYM JEST KULTURA PRACY FIRMY I JAKIE ELEMENTY NA NIĄ SKŁADAJĄ SIĘ?
KULTURA FIRMY - jest to swoistego rodzaju zestawienie wartości , norm i zasad postępowania , które pomagają całej załodze i jej poszczególnym członkom zrozumieć , za czym firma się opowiada , jak pracuje i co uważa za ważne. Dla niej szczególne istotne są przekonania dotyczące pracowników , klientów, produkcji, zarządzania, zysku czy wreszcie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorców i przedsiębiorstw.
TAK ROZUMIANA KULTURA jest tez zarówno źródłem jak i fundamentem różnorodności sposobów pracy i zachowań pracowników , jak i decydującym czynnikiem sukcesów rynkowych.
MAMY JESZCZE -kulturę organizacji, klimat organizacji, duch organizacji......
MOŻNA JESZCZE POWIEDZIEC,ZE KULTURA FIRMY JEST:
- określona subkultura ( szczególnym przypadkiem kultury ogólnej ) stanowiącej zewnętrzne otoczenie przedsiębiorstwa
ELEMENTY KULTURY FIRMY:
1) WARTOSCI - czyli wszystko to co cenne i godne pożądania dla firmy , co stanowi cel dążeń jej pracowników. Wartości powstają w ścisłym związku ze społeczeństwem i jego kultura ogólna
( WARTOSCI S.A. CZĘSTO WYRAZEM ZBIOROWYCH PREFERENCJI NARZUCONYCH ZALODZE, Z KTÓRYCH WYNIKA STOSUNEK PRACY , AUTORYTETOW I INNOWACJI. Wart. Obiektywizują się , hierarchizują i instucjonalizuja ) --- MOGĄ BYĆ TO TAKIE WARTOSCI JAK :
- PRAWDA , RZETELNOSC, OSZCZEDNOSC, PRACOWITOSC......
WARTOSCI TE WZAJEMNIE SIĘ PRZENIKAJA , POWODUJAC PRZYWIAANIE PRACOWNIKOW DO FIRMY
2) WIERZENIA, MITY, OPOWIESCI , RYTUALY ZBIOROWE I TEMATY ZAKAZANE - opinie o funkcjonowaniu firmy i jej środowisku - np. jeśli dyrektorem będzie pan X to przeds. Na pewno nie upadnie....
Mity natomiast to odwoływanie się do historii firmy - wyjaśniają zjawiska zachodzące wewn. I zewn. Firmy , ujednolicają wierzenia pracowników i wytyczają ramy ich postępowania
3) NORMY I WZORY SPOLECZNE - które określają zarówno to co powinno zachodzić w działaniach czy zachowaniach pracowników firmy , jak i to co nie powinno zachodzić. Normy wyznaczają pracownikom pewne wzory ich zachowań
4) ZASADY POSTEPOWANIA - określają stosunek pracowników do pracy , postawy wobec pracy, stosunek do własnego rozwoju , stosunek do relacji człowiek - człowiek, stosunek do porażki , sukcesów innych, do pracy indywidualnej i zespołowej, do firmy i jej celów, do hierarchii i władzy 34. SCHARAKTERYZOWAĆ TYPY KULTURY FIRMY.
ISTNIEJE WIELE TYPOLOGII KULTURY FIRMY. WYNIKA TO Z ODMIENNEGO PODEJSCIA POSZCZEGOLNYCH AUTOROW , STOSUJACYCH ROZNE KRYTERIA STOSOWNYCH OBSERWACJI.
TAK WIEC WEDL. T. DEALA MAMY 4 TYPY KULTURY:
1) KULTURA HAZARDZISTOW - charakt. Się dużym dynamizmem oraz wysokim ryzykiem podejmowania decyzji i jednocześnie spowolniona informacja zwrotna z rynku. Duża role w firmie o tej kulturze odgrywają liczne kontakty osobiste . Stawia się tu także na ilość będąca wartością samą w sobie , dosyć często niestety kosztem obniżenia jakości. Znaczna role odgrywają tez obrzędy , takie jak prezentacje najlepszych sprzedawców , bankiety z nagrodami dla inwestorów i tym podobne przedsięwzięcia podnoszące motywacje pracowników.
2) KULTURA RUTYNIARZY - zwana także kultura " ostrożnych biurokratów" Oznacza się jak poprzednia opóźniona informacja zwrotna rynku, ale w przeciwieństwie do kultury hazardzistów ryzyko podejmowanych decyzji i działań jest znacznie mniejsze. Stawia się tu przede wszystkim na działanie doraźne i jednocześnie bardzo rozdrobnione, dostosowawcze , innowacje przyjmowane są bardzo niechętnie. Działanie oparte na regułach i procedurach .Powstawanie sztucznych więzi międzyludzkich. W roli bohaterów firmy - protektorzy .
3) KULTURA INDYWIDUALISTOW- zwana także kultura " macho" lub " twardych facetów" , - szybkie sprzężenie zwrotne informacji oraz wysokim ryzykiem podejmowanych działań. Działania są u szybkie, bardzo zdecydowane, a jednokrotnie nawet ostre i agresywne. Rezultaty działań widoczne bardzo szybko. Doceniający i wykorzystujący pojawiające się szansę rynkowe menedżerowie, liczą na szybki awans i nowe trudne do rozwiązania zadania.
4) KULTURA ZROWNOWAZONA- określana często słowami " krotka mowa - twarda gra". Jest tu niskie ryzyko oraz szybka informacja zwrotna z rynku. Docenia się tu także jak w k. Rutyniarzy znaczenie hierarchii. Duża role odgrywa rozsadek i rozwaga oraz autorytety, ale istnieje także popyt na mentorów czyli osoby pouczające innych tonem wyższości. Duża aktywność osobista pracowników.
WEDLUG CZ. SIKORSKIEGO MAMY :
1) K. OFENSYWNA - silne przywiązanie do firmy i jej wewnatrzorganiz. Norm, wartości, wzorów zachowań, podkreśla odrębność firmy. Preferuje lad i porządek organizacyjny.
2) K. ADAPTACYJNA- podstawowymi jej wartościami jest zdolność do szybkiego i skutecznego reagowania na zmiany zachodzące w otoczeniu. Preferowani pracownicy z inicjatywa , którzy opierając się na zdrowych zasadach potrafią konkurować i realizować.
3) K. DOMINACJI - jest to typ kultury łączący korzyści jakie przynosi pozytywna ocena i akceptacja firmy w otoczeniu ze stabilnym układem wartości i norm oraz wzorców zachowań. Konformizm jest podstawowym regulatorem zachowań członków załogi firmy , a umiejętność działań pozornych idzie w parze z fasadowością, dbaniem o insygnia władzy, przywiązaniem znaczenia do formy a nie treści.- związana z strategia biurokratyczna
4) K. O ORIENTACJI NA NIEZALEZNOSC- dążenie pracowni. Firmy do stworzenia takich warunków działania , które sprzyjać będą realizacji ich własnych celów i zainteresowań zawodowych. Działania wyróżniają się profesjonalizmem sprzyjającym wynalazczości i racjonalizacji. Członkowie są bardzo przywiązani do misji firmy.

35. CZYM JEST POSTAWA , JAKIE SĄ JEJ RODZAJE I JAKI JEST MECHANIZM ICH KSZTAŁTOWANIA? Postawa- stan psychicznej gotowości będący produktem życiowego doświadczenia, warunkujący reakcje jednostki, grupy w stosunku do przedmiotów i sytuacji, z którymi się ona styka, jako stopień negatywnego lub pozytywnego uczucia związanego z jakimś przedmiotem. Ustosunkowania wyrażające gotowość człowieka do działania, określane są postawami.
Postawa inaczej: postawą pewnego człowieka wobec pewnego przedmiotu jest ogół względnie trwałych przekonań o naturze i właściwościach tego przedmiotu i względnie trwałych dyspozycjach do zachowania się wobec tego przedmiotu.
Postawy są : nabyte, indywidualne, zmienne. Powstają i przekształcają się w określonych warunkach społeczno-kulturowych, ekonomicznych, pod wpływem potrzeb jednostki i grup oraz norm społecznych. Na kształtowanie się postaw wywiera wpływ kultura społeczności, w której jednostka, grupa uczestniczy, oraz działające w niej wzory zachowań, systemy wartości. Genezy należy więc szukać w ich funkcjach wobec określonych wartości i jakie potrzeby zajmują centralne miejsce w hierarchii, a jakie uboczne.. Postawy społeczne przyswajają się przez: naśladownictwo, identyfikacje, mechanizm karania i nagradzania, empatię, przez socjalizację i wychowanie.
Postawy wobec pracy :
- ogólne - wobec czynności zawodowych i wobec kolegów, przełożonych, warunków pracy/
- cząstkowe - składające się z wielu postaw w zależności od sytuacji i poszczególnych zadań. 36. W JAKI SPOSÓB ( JAKIMI SPOSOBAMI ) MOTYWUJE SIĘ PRACOWNIKÓW DO PRACY?
Pojecie "motywacji" - "motywowania" bierze się od łacińskiego słowa movere oznaczającego : poruszać, powodować, wprawiać w ruch. U podstaw motywacji, motywowania leżą potrzeby warunkujące określone zachowania człowieka, zmierzające do ich zaspokojenia, a także zadania, które jednostka sobie stawia lub które są mu narzucone z zewnątrz.
Występują zasadniczo 3 rodzaje motywacji pracy :
- ekonomiczna - najważniejszym motywem pracy jest pieniądz. Wiodącym działaniem jest tu możliwość realizacji własnych celów i potrzeb ekonomicznych. Sposoby : nagrody, premie, podwyżki etc.
- Produkcyjna - pozaekonomiczna. Zależy głównie od materialnego środowiska pracy, procesów produkcyjnych, organizacyjnych pracy. Do motywów kształtujących ten rodzaj motywacji zalicza się chęć pracy na ulepszonych urządzeniach technicznych, tworzenie właściwych warunków bezpieczeństwa i higieny pracy etc. Sposoby : udostępnianie pracownikom najnowszych technologii
- Społeczno-osobista - wiąże się z rolą środowiska społecznego pracy dla pracownika. Podstawowym motywem jest tu klimat w zespołach pracowniczych, dobre stosunki z przełożonym, możliwość wpływania na losy firmy, szansa na współpracę ze szczególnymi osobami w firmie, podkreślanie zasług pracownika.
Istnieje wiele sposobów motywowania pracowników, np. motywowanie na zasadzie kija i marchewki, czyli nagród i kar.
Istotnym sposobem motywowania do pracy jest płaca - wynagrodzenie, pensja, pobory, gaża. Pracownicy, jeżeli naprawdę mają dać z siebie wszystko, co potrafią, powinni być odpowiednio motywowani. Trzeba stworzyć dogodne warunki dla wzrostu motywacji pracowników do dobrej pracy, stosując motywacyjny system płac, nagradzania i awansowania, uzależniony od znaczenia, kwalifikacji, wkładu, jakości i efektów pracy.
- kierownicy powinni czynnie i świadomie motywować podwładnych
- kierownicy musza dostrzegać, że pracownicy mają różne motywacje i uzdolnienia
- nagrody powinny wiązać się z efektywnością
- zadania należy projektować tak, by stawiały wyzwania i umożliwiały różnorodność
- kierownicy powinni pielęgnować kulturę zakładu pracy zorientowana na efektywność
- kierownicy powinni przebywać blisko podwładnych
- należy dążyć do czynnego współudziału pracowników w zwiększaniu wydajności pracy. Można wyróżnić kilka rodzajów motywacji pracowników. Jednak najbardziej rozpoznawalne i widoczne są dwa :
* motywacja zadaniowa
* motywacja osiągnięć
W motywowaniu pracowników najważniejszą rolę odgrywają ich bezpośredni przełożeni. Kierownicy powinni dawać podwładnym przykład swoim codziennym zachowaniem, wiedzą i kulturą osobistą.
Wszyscy pracownicy powinni być informowani o sukcesach i porażkach swojej firmy.
Istnieją dwa rodzaje czynników motywacyjnych:
* czynniki materialne, do których należą: płace , premie, nagrody, wyróżnienia, świadczenia socjalne itp.,
* czynniki pozamaterialne, gdzie można wymienić: niski poziom stresu, możliwość awansu, kreowanie własnego rozwoju, stabilizację i pewność zatrudnienia, ciekawą i urozmaiconą pracę.
Motywacyjna rola wymienionych czynników jest różna dla poszczególnych pracowników. Dla jednego najważniejsza jest wysokość płacy, dla innych możliwość samorealizacji. Różnice te wynikają ze stanu wiedzy pracowników, ich wieku, poziomu wykształcenia, cech osobowościowych i stanu posiadania.37. JAKIE WYRÓZNIA SIĘ SYSTEMY PŁAC I JAKA JEST SPOŁECZNA ROLA PŁACY? Płaca jako kategoria społeczno-ekonomiczna wyraża określone stosunki ekonomiczne i międzyludzkie. Płaca obok funkcji dochodowej, bodźcowej, kosztowej, pełni ważną funkcję społeczną. Wywołuje określone skutki społeczne u samych pracowników, w ich rodzinach, w grupach roboczych, całej załodze i w poszczególnych kategoriach społeczno-zawodowych. Płaca jako bodziec dla pracownika kształtuje jego postawy wobec pracy, a relacje między płacami wpływają na stosunki międzyludzkie w zakładzie. Płaca jest też jednym z kryteriów oceny społecznej wartości pracownika, źródłem jego prestiżu.
Akordowe systemy płac uzależniają wysokość zarobku od wielkości wykonanej produkcji. System akordowy ma odmiany: akord indywidualny (podstawą oceny jest wynik pracy każdego pracownika), akord grupowy (podstawą oceny jest wynik pracy zespołu pracowników), akord prosty (płaca wzrasta proporcjonalnie do stopnia przekroczenia normy pracy), akord progresywny (płaca za jednostkę wykonaną ponad normę jest wyższa niż za jednostkę w granicach normy).
Czasowe systemy płac uzależniają zarobek od stawki osobistego zaszeregowania oraz ilości przepracowanego czasu. Stosuje się je tam, gdzie tempo pracy nie zależy bezpośrednio od pracownika, gdy wyniki pracy można mierzyć tylko w dłuższym okresie lub gdy istotna jest jakość i dokładność pracy.
Premiowe systemy płac stosuje się zarówno w systemach płac czasowych, jak i akordowych. Premie są formą dodatkowego wynagrodzenia za wykonanie szczególnie istotnych zadań. Mogą mieć charakter obligatoryjny bądź uznaniowy. Premie mogą być indywidualne lub zespołowe, bezpośrednie lub pośrednie. 38. JAKIE SĄ PRZYCZYNY ZJAWISK DEZORGANIZUJĄCYCH I PATOLOGICZNYCH W ZAKLADZIE PRACY? Zakład pracy funkcjonuje poprawnie, gdy funkcjonuje w warunkach tzw. porządku społecznego (Stan równowagi niezbędny do sprawnego i efektywnego przebiegu procesów życia społecznego danej organizacji).
Czynniki zakładające :
- zakłócenia występujące w zakresie procesów technologicznych i organizacji pracy
- zakłócenia związane z materialnym środowiskiem pracy
- zjawiska patologii społecznej
Przyczyny - mają źródła w czynnikach :
- społeczno-kulturowych - mogą się stać źródłem dezorganizacji jeśli stworzą tzw. syndrom myślenia grupowego i meta normy (co inni powiedzą, jak zareagują na moje zachowanie?) nie sprzyjające realizacji celu zakładu pracy. Są 3 postawy : konformistyczna (rób swoje, nie psuj normy etc.), lojalistyczna (nie pyskuj, nie podlizuj się, licz się ze słowami) i solidarystyczne (pomagaj, nie podskakuj, etc.)
- ekonomicznych
- psychicznych - wynikających z psychiki pracownika.
- organizacyjnych - błędy językowe w stopniu sformalizowania czynności oraz w strukturze systemu przepisów. - albo sztywność działania, albo ignorowanie przepisów.
- techniczno-technologicznych. 39. SCHARAKTERYZOWAĆ GŁÓWNE ZJAWISKA DEZORGANIZUJĄCE I PATOLOGICZNE W ZAKŁADZIE PRACY. Najczęściej obserwowane zjawiska dezorganizujące i patologiczne w zakładzie pracy to:
- nadmierna absencja, zwiększona płynność załóg, wzrastająca liczba wypadków przy pracy, wzmożone marnotrawstwo czasu i surowców, zbyt szybkie zużywanie maszyn, konflikty i zatargi między pracownikami, między załogą i kierownictwem aż do skutku włącznie, wysoki odsetek braków, wady kooperacyjne i braki w zaopatrzeniu, różne rodzaje działalności nielegalnej i przestępczej, pijaństwo, spadek dyscypliny pracy. Następstwem tych zjawisk są: obniżona wydajność i zmniejszona efektywność funkcjonowania zakładu oraz spiętrzone trudności organizacyjne. W celu przezwyciężenie tych trudności podejmowane są rozmaite przedsięwzięcia, np.: praca w nadgodzinach, negocjacje.
- Zakład pracy mogą dezorganizować zarówno spory pracowników wynikające z ich różnych osobowości, jak też wpływ otoczenia w którym zakład działa.
1 1



Dane autora:




wiedza.diaboli.pl / Socjologia

190 IP banned